ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Παροιμίες

Σοφά Λόγια

Ενώ τα περισσότερα βιβλία της Αγίας Γραφής περιέχουν βαθιές πνευματικές και θεολογικές αλήθειες, το βιβλίο των Παροιμιών είναι γεμάτο με πρακτικές συμβουλές για την καθημερινότητα.

Σύντομες, ισορροπημένες, με ποιητικό ύφος, και συχνά χιουμορι- στικές, οι παροιμίες είναι γενικές, εύκολες στην απομνημόνευση, και δίνουν το μήνυμά τους πολλές φορές πιο αποτελεσματικά από εύ- γλωττες ομιλίες και ακριβείς επιχειρηματολογίες.

Για παράδειγμα: «Ύπαγε προς τον μύρμηκα, ω οκνηρέ. Παρατήρησον τας οδούς αυτού, και γίνου σοφός» (Παρ. 6/ς’ 6). «Καλήτερον να κατοική τις εν γη ερήμω, παρά μετά γυναικός φιλέριδος και θυμώδους» (Παρ. 21/κα’ 19). «Εάν πεινά ο εχθρός σου, δος εις αυτόν άρτον να φάγη, και εάν διψά, πότισον αυτόν ύδωρ, διότι θέλεις σωρεύσει άνθρακας πυρός επί την κεφαλήν αυτού, και ο Κύριος θέλει σε ανταμείψει» (Παρ. 25/κε’ 21, 22). Ποιος μπορεί να ξεχάσει εικόνες σαν κι αυτές;

Στο βιβλίο των Παροιμιών βρίσκουμε τη σοφία που έχει βοηθήσει όλες τις γενεές μέχρι σήμερα. Συγγραφείς φαίνεται να είναι: ο βασιλιάςΣολομών (Παρ. 1/α’ – 22/κβ’ 16, Παρ. 25-29/κε’-κθ’), ανώνυμοι σοφοί από την ανατολή (Παρ. 22/κβ’ 17- 24/κδ’ 34), και ο Αγούρ (Παρ. 30/λ’1-33). Ακόμη, αναγνωρίζεται και η συμβολή του βασιλιά Εζεκία για την έκδοση του βιβλίου (Παρ. 25/κε’ 1). Σε ορισμένες περιπτώσεις επίσης, αναφέρονται στο βιβλίο κείμενα της αρχαίας Ανατολής, κυρίως από την αρχαία Αίγυπτο.

Ωστόσο, το βιβλίο των Παροιμιών είναι Λόγος Θεού, επειδή οι συγγραφείς ένωσαν αυτό το υλικό κάτω από θεϊκή έμπνευση. Παρότι σπάνια γίνονται σαφείς αναφορές στον Θεό, η παρουσία Του είναι συνεχώς αισθητή για όλους τους ανθρώπους: όταν είμαστε στην αγορά, όταν μιλάμε, τρώμε, πίνουμε ή εργαζόμαστε, όταν αγοράζουμε, πουλάμε, έχουμε κοινωνικές σχέσεις και αγαπάμε, ο Κύριος είναι Παρών.

Στο βιβλίο των Παροιμιών διδασκόμαστε τι σημαίνει να φοβάσαι τον Θεό (Παρ. 1/α’ 7, 31/λα’ 30) όχι μόνο στην εκκλησία, αλλά και στην καθημερινότητά μας, επειδή ο τρόπος που ζούμε επηρεάζει περισσότερο από τα κηρύγματα, τις προσευχές, και τις δεήσεις (Παρ. 28/κη’ 9,15/ιε’8).

Σύμφωνα με τις Παροιμίες, «σοφία» είναι να αναγνωρίζεις τον Κύριο «εν πάσαις ταις οδοίς σου» (Παρ. 3/γ’ 6), δηλαδή το να ζεις με πίστη ενώπιον του Δημιουργού Θεού.

Από το βιβλίο των Παροιμιών θα μάθουμε πώς να γίνουμε σοφοί. Θα βρούμε απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως: «Τι, και πώς μπορώ να διδάξω τα παιδιά μου;», «Πώς μπορώ να είμαι ευτυχισμένος και πετυχημένος;» «Γιατί έχω οικονομικά προβλήματα;», «Πώς μπορώ να προαχθώ στην δουλειά μου;» «Πώς μπορώ να αντισταθώ σε αισθησιακούς πειρασμούς;» «Πώς μπορώ να διαχειριστώ τον θυμό ή τα λόγια μου;»

Τέλος, σοφία δεν σημαίνει απαραίτητα διανοητική δύναμη. Απεναντίας, εκείνος που είναι σίγουρος για τη διανοητική του ικανότητα είναι που κινδυνεύει να φερθεί ανόητα, γιατί ακόμη και ο πιο έξυπνος άνθρωπος γνωρίζει ελάχιστα. Ορισμένοι θεωρούν ότι είναι ήδη σοφοί δεν χρειάζονται περαιτέρω γνώση. Απαραίτητη προϋπόθεση για να αποκτήσουμε σοφία είναι να είμαστε ταπεινοί και να αναγνωρίζουμε την ανάγκη μας γι’ αυτήν.

Οι Παροιμίες είναι βαθυστόχαστες και πλούσιες σε μηνύματα, καθώς πραγματεύονται διάφορα θέματα. Λόγω περιορισμένου χώρου,έπρεπε να επιλέξουμε ποια θέματα θα καλύψουμε. Αυτά στα οποία θα αναφερθούμε αξίζουν προσεκτική μελέτη.

Επιστροφή