Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν αναρωτηθεί κάποια στιγμή στη ζωή τους για τον θάνατο, για το τι συμβαίνει μετά από αυτόν και για το ποια θα είναι τελικά η δική τους κατάληξη. Ως άνθρωποι γνωρίζουμε ότι κάποια ημέρα θα πεθάνουμε. Κανείς δεν ζει για πάντα σε αυτή τη γη.
Δεν είναι ένα θέμα που μας αρέσει ιδιαίτερα να σκεφτόμαστε. Μπορεί ακόμη και να μας προκαλεί δυσφορία. Το ερώτημα, όμως, παραμένει.
Το καλό νέο είναι ότι έχουμε μια αξιόπιστη πηγή που μας βοηθά να κατανοήσουμε αυτό το δύσκολο θέμα. Οι Αντβεντιστές της Εβδόμης Ημέρας βασίζουν την κατανόησή τους για τον θάνατο και όσα ακολουθούν σε όσα διδάσκει η Αγία Γραφή.
Ας δούμε πιο αναλυτικά:
ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΣ ΠΙΣΤΕΥΩ 26: Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ
Ο μισθός της αμαρτίας είναι ο θάνατος. Ο Θεός όμως, ο οποίος μόνος έχει την αθανασία, θα χαρίσει αιώνια ζωή στους λυτρωμένους Του.
Μέχρι εκείνη την ημέρα, ο θάνατος αποτελεί για όλους τους ανθρώπους μια κατάσταση χωρίς συνείδηση.
Όταν εμφανιστεί ο Χριστός, ο οποίος είναι η ζωή μας, οι αναστημένοι δίκαιοι και οι ζωντανοί δίκαιοι θα δοξαστούν και θα αρπαχθούν για να συναντήσουν τον Κύριό τους.
Η δεύτερη ανάσταση, η ανάσταση των αδίκων, θα πραγματοποιηθεί χίλια χρόνια αργότερα.
(Ιώβ 19:25–27 · Ψαλμ. 146:4 · Εκκλ. 9:5–6, 10 · Δαν. 12:2, 13 · Ησ. 25:8 · Ιωάν. 5:28–29 · 11:11–14 · Ρωμ. 6:23 · 6:16 · Α΄ Κορ. 15:51–54 · Κολ. 3:4 · Α΄ Θεσσ. 4:13–17 · Α΄ Τιμ. 6:15 · Αποκ. 20:1–10)
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΙΝΟΥΜΕ;
Η Αγία Γραφή λέει ότι οι νεκροί δεν γνωρίζουν τίποτε.
Αυτό σημαίνει ότι μετά τον θάνατο δεν έχουμε επίγνωση της παρέλευσης του χρόνου ούτε όσων συμβαίνουν στον κόσμο.
Ο θάνατος μοιάζει με βαθύ ύπνο. Το σώμα αναπαύεται, ενώ η πνοή της ζωής —εκείνη που, μαζί με το σώμα, κάνει τον άνθρωπο ζωντανή ψυχή— επιστρέφει στον Θεό μέχρι την ανάσταση.
Είτε έχουμε χάσει κάποιον αγαπημένο μας άνθρωπο είτε απλώς αναρωτιόμαστε τι συμβαίνει όταν πεθαίνουμε, είναι ένα ερώτημα που κάποια στιγμή απασχολεί σχεδόν όλους.
«Eπειδή, oι ζωντανoί γνωρίζoυν ότι θα πεθάνoυν· oι νεκρoί, όμως, δεν γνωρίζoυν τίπoτε, oύτε έχoυν πλέoν απόλαυση· επειδή, η ανάμνησή τoυς λησμoνήθηκε.
Aκόμα και η αγάπη τoυς, και τo μίσoς τoυς, και o φθόνoς τoυς, χάθηκε ήδη· και δεν θα έχoυν μερίδα στoν αιώνα σε όλα όσα γίνoνται κάτω από τoν ήλιo» (Εκκλησιαστής 9:5–6).
«και επιστρέψει τo χώμα στη γη, όπως ήταν, και τo πνεύμα επιστρέψει στoν Θεό, ο οποίος τo έδωσε» (Εκκλησιαστής 12:7).
Στην αρχή, στον Κήπο της Εδέμ, ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο από το χώμα της γης. Στη συνέχεια εμφύσησε στα ρουθούνια του Αδάμ την πνοή της ζωής.
Εκείνη τη στιγμή ο Αδάμ έγινε ζωντανή ψυχή.
«Kαι ο Kύριος ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο από χώμα τής γης· και εμφύσησε στα ρουθούνια του πνοή ζωής, και έγινε ο άνθρωπος σε ψυχή που ζει» (Γένεση 2:7).
Παρατηρούμε ότι το εδάφιο δεν λέει πως ο Αδάμ έλαβε μια ανεξάρτητη ζωντανή ψυχή. Λέει ότι έγινε «ψυχή που ζει» όταν ο Θεός τού έδωσε την πνοή της ζωής.
Η πνοή του Θεού ήταν εκείνη που, μαζί με το σώμα, τον έκανε ζωντανό άνθρωπο.
Όταν πεθαίνουμε, η αναπνοή σταματά και αναπαυόμαστε. Η Αγία Γραφή δεν παρουσιάζει την ψυχή ως ένα ξεχωριστό, συνειδητό ον που συνεχίζει να ζει ανεξάρτητα από το σώμα.
Η ζωντανή ψυχή είναι ολόκληρος ο ζωντανός άνθρωπος. Προκύπτει από την ένωση του σώματος με την πνοή της ζωής.
«Eπειδή, όπως το σώμα χωρίς πνεύμα είναι νεκρό, έτσι και η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή» (Ιακώβου 2:26).
Ο Ιώβ είπε:
«ότι, όλo τoν καιρό, ενόσω η πνoή μoυ είναι μέσα μoυ, και τo πνεύμα τoύ Θεoύ στα ρουθούνια μoυ,» (Ιώβ 27:3).
Μπορούμε να το κατανοήσουμε με την εικόνα μιας λάμπας.
Χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, μια λάμπα δεν παράγει φως. Για να υπάρξει φως χρειάζονται τόσο η λάμπα όσο και το ηλεκτρικό ρεύμα.
Με παρόμοιο τρόπο, το σώμα δεν έχει ζωή χωρίς την πνοή που δίνει ο Θεός. Η ψυχή δεν αποτελεί ένα ξεχωριστό ον που υπάρχει ανεξάρτητα από αυτά.
Διαφορετικές θρησκείες και χριστιανικές παραδόσεις έχουν αναπτύξει διαφορετικές αντιλήψεις για το τι συμβαίνει μετά τον θάνατο, όπως το καθαρτήριο, η μετενσάρκωση ή η έμφυτη αθανασία της ψυχής.
Όταν εξετάζουμε διαφορετικές διδασκαλίες σχετικά με την κατάσταση των νεκρών, είναι σημαντικό να τις αξιολογούμε με βάση την Αγία Γραφή.
«Στoν νόμo και στη μαρτυρία· αν δεν μιλoύν σύμφωνα μ’ αυτό τoν λόγo, σίγoυρα δεν υπάρχει φως μέσα τoυς» (Ησαΐας 8:20).
Η Αγία Γραφή παρουσιάζει τον θάνατο σαν ύπνο και διδάσκει ότι οι νεκροί δεν έχουν συνείδηση όσων συμβαίνουν.
Γι’ αυτό δεν χρειάζεται να ανησυχούμε ότι ένας αγαπημένος άνθρωπος που πέθανε υποφέρει κάπου ή βασανίζεται.
Αναπαύεται στον τάφο, χωρίς επίγνωση του χρόνου ή του πόνου, περιμένοντας την ανάσταση κατά την επιστροφή του Ιησού.
ΓΙΑΤΙ ΠΕΘΑΙΝΟΥΜΕ;
Η Αγία Γραφή μάς λέει ότι ο μισθός της αμαρτίας είναι ο θάνατος.
Με άλλα λόγια, ο θάνατος αποτελεί συνέπεια της αμαρτίας, η οποία εισήλθε στον κόσμο από την αρχή της ανθρώπινης ιστορίας.
«Eπειδή, ο μισθός τής αμαρτίας είναι θάνατος· το χάρισμα, όμως, του Θεού αιώνια ζωή διαμέσου τού Iησού Xριστού τού Kυρίου μας» (Ρωμαίους 6:23).
«Γι’ αυτό, όπως διαμέσου ενός ανθρώπου η αμαρτία μπήκε μέσα στον κόσμο, και με την αμαρτία ο θάνατος, και με τον τρόπο αυτό ο θάνατος πέρασε μέσα σε όλους τούς ανθρώπους, για τον λόγο ότι όλοι αμάρτησαν·» (Ρωμαίους 5:12).
Ο Θεός είχε πει στον Αδάμ και στην Εύα ότι μπορούσαν να φάνε από τα δέντρα του Κήπου, εκτός από ένα.
Τους προειδοποίησε ότι αν έτρωγαν από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού, θα πέθαιναν.
«όμως, από το δέντρο τής γνώσης τού καλού και του κακού, δεν θα φας απ’ αυτό· επειδή, την ίδια ημέρα που θα φας απ’ αυτό, θα πεθάνεις οπωσδήποτε» (Γένεση 2:17).
Στη Γένεση 3 διαβάζουμε ότι η Εύα έφαγε από τον καρπό του δέντρου και έδωσε και στον Αδάμ, ο οποίος επίσης έφαγε.
«Kαι η γυναίκα είδε ότι το δέντρο ήταν καλό για τροφή, και ότι ήταν αρεστό στα μάτια, και το δέντρο ήταν επιθυμητό στο να δίνει γνώση· και παίρνοντας από τον καρπό του, έφαγε· και έδωσε και στον άνδρα της μαζί της, και αυτός έφαγε» (Γένεση 3:6).
Εξαιτίας της αμαρτωλής ανθρώπινης φύσης, όλοι αντιμετωπίζουμε κάποια ημέρα τον φυσικό θάνατο.
Το καλό νέο είναι ότι ο θάνατος δεν χρειάζεται να είναι το τέλος.
Μέσω του Ιησού Χριστού έχουμε την ελπίδα της σωτηρίας και της αιώνιας ζωής.
Η ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
Όταν ο Ιησούς επιστρέψει, όλοι όσοι πέθαναν έχοντας εμπιστευθεί τη ζωή τους στον Χριστό θα αναστηθούν σωματικά και θα πάνε μαζί Του στον ουρανό.
Αυτή είναι η πρώτη ανάσταση.
Αυτό είναι το καλό νέο: οι πιστοί έχουν την ελπίδα της αιώνιας ζωής επειδή εμπιστεύονται τον Κύριο Ιησού.
«δεδομένου ότι, ο ίδιος ο Kύριος θα κατέβει από τον ουρανό με πρόσταγμα, με φωνή αρχαγγέλου, και με σάλπιγγα Θεού, και αυτοί που πέθαναν εν Xριστώ θα αναστηθούν πρώτα·
έπειτα, εμείς που ζούμε, όσοι απομένουμε, θα αρπαχτούμε, ταυτόχρονα, μαζί τους, με σύννεφα, σε συνάντηση του Kυρίου στον αέρα· και έτσι, θα είμαστε πάντοτε μαζί με τον Kύριο» (Α΄ Θεσσαλονικείς 4:16–17).
Η πρώτη ανάσταση πραγματοποιείται κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού.
Σε αυτήν ανασταίνονται εκείνοι που πέθαναν πιστεύοντας στον Χριστό.
Μαζί με τους πιστούς που θα βρίσκονται ακόμη στη ζωή, θα συναντήσουν τον Κύριο και θα πάνε μαζί Του στον ουρανό.
Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
Η δεύτερη ανάσταση πραγματοποιείται μετά την ολοκλήρωση των χιλίων ετών.
Σε αυτήν ανασταίνονται εκείνοι που επέλεξαν να μην ακολουθήσουν τον Χριστό κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Η Αποκάλυψη λέει:
«Oι υπόλοιποι, όμως, των νεκρών δεν ανέζησαν, μέχρις ότου συμπληρωθούν τα 1.000 χρόνια· αυτή είναι η πρώτη ανάσταση» (Αποκάλυψη 20:5).
Οι άνθρωποι αυτοί δεν ανασταίνονται για να λάβουν αιώνια ζωή, αλλά για να αντιμετωπίσουν την τελική κρίση και τον δεύτερο θάνατο.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ;
Όσοι αναστηθούν στη δεύτερη ανάσταση θα αντιμετωπίσουν την τελική κρίση.
Θα υποστούν έναν οριστικό θάνατο από τον οποίο δεν θα υπάρξει άλλη ανάσταση.
«Kαι ο θάνατος και ο άδης ρίχθηκαν στη λίμνη τής φωτιάς· αυτός είναι ο δεύτερος θάνατος» (Αποκάλυψη 20:14).
Ο δεύτερος θάνατος αποτελεί την αιώνια συνέπεια του τελικού χωρισμού από τον Θεό.
Ίσως κάποιοι έχουν στο μυαλό τους την εικόνα ενός αιώνιου βασανισμού, όπου οι αμετανόητοι αμαρτωλοί καίγονται χωρίς τέλος.
Τι λέει όμως η Αγία Γραφή;
Εκείνοι που τελικά απορρίπτουν τον Χριστό θα υποστούν αιώνιο χωρισμό από τον Θεό — όχι αιώνια συνειδητή βασανιστική ύπαρξη.
Αν οι ασεβείς βασανίζονταν αιώνια, αυτό θα σήμαινε ότι κατέχουν έμφυτη αθανασία.
Η Αγία Γραφή όμως λέει ότι μόνο ο Θεός έχει την αθανασία και ότι η αιώνια ζωή αποτελεί δώρο που Εκείνος χαρίζει στους λυτρωμένους.
Ο Θεός είναι:
«ο μακάριος και μόνος Δεσπότης, ο Bασιλιάς αυτών που βασιλεύουν και ο Kύριος αυτών που κυριεύουν,
ο οποίος αυτός μόνος έχει την αθανασία, ο οποίος κατοικεί σε απρόσιτο φως, τον οποίο κανένας από τους ανθρώπους δεν είδε ούτε και μπορεί να δει· στον οποίο ας είναι τιμή και αιώνια κυριαρχική εξουσία. Aμήν» (Α΄ Τιμόθεον 6:15–16).
Μετά τον δεύτερο θάνατο, οι ασεβείς δεν θα συνεχίσουν να καίγονται αιώνια.
Η φωτιά θα τους καταστρέψει ολοκληρωτικά και, όταν το κακό έχει εξαλειφθεί, δεν θα υπάρχει πλέον τίποτε για να καίγεται.
«Δες, θα είναι σαν άχυρo· φωτιά θα τoυς κατακάψει· δεν θα μπoρέσoυν να σώσoυν τoν εαυτό τoυς από τη δύναμη της φλόγας· δεν θα μείνει κάρβoυνo για να ζεσταθεί κάπoιoς, oύτε φωτιά για να καθήσει μπρoστά της» (Ησαΐας 47:14).
Όταν ο Ιησούς πέθανε στον σταυρό, βίωσε τον τρόμο του χωρισμού από την παρουσία του Πατέρα — εκείνο που θα αποτελεί την τελική εμπειρία όσων απορρίπτουν οριστικά τον Θεό.
Λίγο πριν πεθάνει, φώναξε:
«Kαι γύρω στην ένατη ώρα, ο Iησούς αναβόησε με δυνατή φωνή, λέγοντας: “Hλί, Hλί, λαμά σαβαχθανί;”, δηλαδή, “Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;”» (Ματθαίος 27:46).
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ;
Μετά την τελική εξάλειψη της αμαρτίας και του θανάτου, ο Θεός θα δημιουργήσει μια νέα γη, απαλλαγμένη από την αμαρτία.
Ο λαός Του θα ζει χωρίς πόνο, θλίψη και θάνατο.
Θα απολαμβάνει αιώνια ζωή σε έναν κόσμο όπου η αμαρτία δεν θα υπάρχει πλέον.
«KAI είδα έναν καινούργιο ουρανό και μία καινούργια γη· επειδή, ο πρώτος ουρανός και η πρώτη γη παρήλθε· και η θάλασσα δεν υπάρχει πλέον.
[…]
Kαι ο Θεός θα εξαλείψει κάθε δάκρυ από τα μάτια τους, και ο θάνατος δεν θα υπάρχει πλέον· ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος δεν θα υπάρχουν πλέον· επειδή, τα πρώτα παρήλθαν» (Αποκάλυψη 21:1–4).
ΠΩΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΖΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ;
Αν θέλουμε να συμμετάσχουμε στην πρώτη ανάσταση, το σημαντικότερο είναι να αναζητήσουμε μια πραγματική σχέση με τον Θεό και να δεχθούμε τον Ιησού ως Σωτήρα μας.
«Eπειδή, με τέτοιον τρόπο αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε έδωσε τον Yιό του τον μονογενή, για να μη χαθεί καθένας που πιστεύει σ’ αυτόν, αλλά να έχει αιώνια ζωή» (Ιωάννης 3:16).
Μέσα από την προσευχή και τη μελέτη της Αγίας Γραφής μπορούμε να ζούμε με πίστη και να παραμένουμε ανάμεσα στον πιστό λαό του Θεού.
«Eπειδή, o Kύριoς αγαπάει κρίση, και δεν εγκαταλείπει τoύς oσίoυς τoυ· θα διαφυλαχτoύν στον αιώνα· τo σπέρμα, όμως, των ασεβών θα εξoλoθρευτεί.
Oι δίκαιoι θα κληρoνoμήσoυν τη γη, και επάνω σ’ αυτή θα κατoικoύν στον αιώνα» (Ψαλμός 37:28–29).
Καθώς διαβάζουμε τον Λόγο του Θεού, μαθαίνουμε περισσότερα για Εκείνον.
Μέσα από τη μελέτη της Αγίας Γραφής και την προσευχή οικοδομούμε μια πραγματική σχέση μαζί Του.
Μπορούμε να δεχθούμε τον Ιησού ως Σωτήρα μας και να επιλέξουμε να Τον ακολουθούμε.
«ότι, αν με το στόμα σου ομολογήσεις Kύριο, τον Iησού, και μέσα στην καρδιά σου πιστέψεις ότι ο Θεός τον ανέστησε από τους νεκρούς, θα σωθείς·» (Ρωμαίους 10:9).
ΠΕΝΤΕ ΑΠΛΑ ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ
Πίστεψε στον Ιησού Χριστό.
Αναγνώρισε ότι είσαι αμαρτωλός και έχεις ανάγκη από έναν Σωτήρα.
Αναγνώρισε ότι η συνέπεια της αμαρτίας είναι ο θάνατος.
Ζήτησε τη συγχώρηση του Θεού και μετανόησε για την αμαρτία σου.
Δέξου τον Ιησού ως προσωπικό σου Σωτήρα και ακολούθησέ Τον.
Όταν δεχθούμε τον Ιησού ως Σωτήρα μας, καλούμαστε να ζούμε σε ανταπόκριση προς όσα έχει κάνει ο Θεός για εμάς.
Θέλουμε να μοιάζουμε στον Ιησού — όχι για να κερδίσουμε τη σωτηρία μας, αλλά επειδή Τον αγαπάμε.
Ο Ιησούς είναι το παράδειγμά μας.
Μπορούμε να ζούμε μια ζωή που αντανακλά τον Χριστό ακολουθώντας τις αρχές που βρίσκουμε στην Αγία Γραφή.
Ορισμένες από αυτές είναι:
«O καρπός, όμως, του Πνεύματος είναι: Aγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, καλοσύνη, αγαθοσύνη, πίστη, πραότητα, εγκράτεια·
ενάντια στους ανθρώπους αυτού τού είδους δεν υπάρχει νόμος» (Γαλάτες 5:22–23).
«Tέλος, αδελφοί μου, όσα είναι αληθινά, όσα είναι σεμνά, όσα είναι δίκαια, όσα είναι καθαρά, όσα είναι προσφιλή, όσα έχουν καλή φήμη, αν υπάρχει κάποια αρετή, και αν υπάρχει κάποιος έπαινος, αυτά να συλλογίζεστε» (Φιλιππησίους 4:8).
«Kαινούργια εντολή σάς δίνω: Nα αγαπάτε ο ένας τον άλλον· όπως εγώ σας αγάπησα, και εσείς να αγαπάτε ο ένας τον άλλον» (Ιωάννης 13:34).
Οι Χριστιανοί καλούνται να αποτελούν φως στην κοινότητά τους.
Όπου κι αν βρισκόμαστε, οι άνθρωποι γύρω μας θα πρέπει να μπορούν να διακρίνουν κάτι από τον χαρακτήρα του Ιησού στη ζωή μας.
Ο Ιησούς είναι αγάπη. Καλούμαστε να ακολουθούμε το παράδειγμά Του.
Η Έλεν Γ. Χουάιτ, μία από τις σημαντικότερες ιδρυτικές μορφές της Αντβεντιστικής Εκκλησίας, έγραψε:
«Ο Χριστιανός οδοιπόρος δεν μπορεί να είναι σκυθρωπός, κακόκεφος ή απογοητευμένος. Αποτελεί παραποίηση της χριστιανικής πίστης το να είναι κανείς δύστροπος, παράλογος ή πικρόχολος. Αδελφοί και αδελφές μου, μην καλλιεργείτε πλέον ένα τέτοιο πνεύμα. Ακούστε την προτροπή του αποστόλου να παρακινούμε ο ένας τον άλλον προς την αγάπη και τα καλά έργα.
Πώς μπορείτε να το κάνετε αυτό; Με ευσυνείδητη και συνεπή συμπεριφορά. Κατά διαστήματα σταματήστε για να εξετάσετε τα αποτελέσματα μιας τέτοιας πορείας και να διαπιστώσετε αν είναι ο σοφότερος δρόμος που μπορείτε να ακολουθήσετε. Θα ανακαλύψετε ότι το προσεκτικό ενδιαφέρον για τις ανάγκες των άλλων, τα ευγενικά λόγια συμπάθειας και η πρόθυμη βοήθεια στο έργο τους ενθαρρύνουν όχι μόνο εκείνους αλλά και εσάς, επειδή έτσι γίνεστε συνεργάτες του Θεού».
— Έλεν Γ. Χουάιτ, Manuscript Releases, τόμ. 7, σ. 99
Αυτό το θέμα μπορεί αρχικά να φαίνεται δύσκολο ή σκοτεινό, όμως για τους Αντβεντιστές Χριστιανούς αποτελεί στην πραγματικότητα πηγή μεγάλης ελπίδας για όσους πενθούν.
Ίσως έχουμε χάσει κάποιον που αγαπούσαμε και αναρωτιόμαστε αν θα τον ξαναδούμε. Ίσως έχουμε ανησυχήσει μήπως ένας νεκρός άνθρωπος υποφέρει αυτή τη στιγμή κάπου.
Η κατανόηση της βιβλικής διδασκαλίας για τον θάνατο, την κατάσταση των νεκρών και την ανάσταση μπορεί να μας προσφέρει ειρήνη.
Αν έχουμε αναρωτηθεί τι συμβαίνει όταν πεθαίνουμε, είναι παρηγορητικό να γνωρίζουμε ότι ο Θεός δεν είναι εκδικητικός.
Δεν είναι ένας Θεός που βασανίζει αιώνια τα παιδιά Του επειδή Τον απέρριψαν.
Είναι Θεός ελέους και δικαιοσύνης.
Και έχουμε την ελπίδα της ανάστασης — την ελπίδα ότι μία ημέρα, κατά την επιστροφή του Χριστού, θα δούμε ξανά εκείνους τους αγαπημένους μας που πέθαναν εν Χριστώ να ανασταίνονται σε ζωή.