Το Σάββατο καθιερώθηκε στο τέλος της εβδομάδας της Δημιουργίας —την έβδομη ημέρα— αφού ο Θεός δημιούργησε τους ουρανούς, τη γη και τους πρώτους ανθρώπους.
«Kαι ο Θεός ευλόγησε την έβδομη ημέρα, και την αγίασε· επειδή, σ’ αυτήν αναπαύθηκε από όλα τα έργα του, που έκτισε και έκανε ο Θεός» (Γένεση 2:2–3).
Συναντούμε ξανά το Σάββατο στην Έξοδο 20, όταν ο Θεός δίνει τις Δέκα Εντολές. Μας καλεί να θυμόμαστε αυτή την ιερή ημέρα και να την αγιάζουμε, αφήνοντας στην άκρη τις συνηθισμένες εργασίες της εβδομάδας και στρέφοντας τη σκέψη μας σε όσα Εκείνος έχει κάνει για εμάς.
Για να κατανοήσουμε πληρέστερα το νόημα και τη σημασία του Σαββάτου, ας δούμε πιο αναλυτικά:
ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΣ ΠΙΣΤΕΥΩ 20: ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ
Ο γεμάτος χάρη Δημιουργός, μετά τις έξι ημέρες της Δημιουργίας, αναπαύθηκε την έβδομη ημέρα και καθιέρωσε το Σάββατο για όλους τους ανθρώπους ως μνημείο της Δημιουργίας.
Η τέταρτη εντολή του αναλλοίωτου Νόμου του Θεού απαιτεί την τήρηση αυτού του Σαββάτου της έβδομης ημέρας ως ημέρας ανάπαυσης, λατρείας και διακονίας, σε αρμονία με τη διδασκαλία και το παράδειγμα του Ιησού, του Κυρίου του Σαββάτου.
Το Σάββατο είναι ημέρα χαρούμενης κοινωνίας με τον Θεό και μεταξύ μας.
Αποτελεί σύμβολο της λύτρωσής μας εν Χριστώ, σημείο του αγιασμού μας, έκφραση της αφοσίωσής μας στον Θεό και πρόγευση του αιώνιου μέλλοντός μας στη βασιλεία Του.
Το Σάββατο είναι το διαρκές σημείο της αιώνιας διαθήκης του Θεού ανάμεσα σε Εκείνον και στον λαό Του.
Η χαρούμενη τήρηση αυτού του ιερού χρόνου, από εσπέρα σε εσπέρα, από δύση σε δύση του ήλιου, αποτελεί εορτασμό του δημιουργικού και λυτρωτικού έργου του Θεού.
(Γέν. 2:1–3 · Έξ. 20:8–11 · 31:13–17 · Λευ. 23:32 · Δευτ. 5:12–15 · Ησ. 56:5–6 · 58:13–14 · Ιεζ. 20:12, 20 · Ματθ. 12:1–12 · Μάρκ. 1:32 · Λουκ. 4:16 · Εβρ. 4:1–11)
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ;
Το Σάββατο είναι ημέρα ανάπαυσης, περισυλλογής, χαράς και λατρείας για τον λαό του Θεού.
Η προέλευσή του βρίσκεται στην έβδομη ημέρα της εβδομάδας της Δημιουργίας, όταν ο Θεός ολοκλήρωσε το έργο Του και σταμάτησε τη δημιουργική Του δραστηριότητα για να αναπαυθεί και να χαρεί όσα είχε δημιουργήσει.
Μέσα σε έξι ημέρες δημιούργησε τον κόσμο στον οποίο ζούμε (Γένεση 1:1–26). Από τον γαλάζιο ουρανό και τα σύννεφα μέχρι την τροφή που τρώμε, δημιούργησε έναν κόσμο στον οποίο ο άνθρωπος θα μπορούσε να ζήσει και να ευημερήσει.
Την έκτη ημέρα της Δημιουργίας ο Θεός δημιούργησε τον άνδρα και τη γυναίκα κατ’ εικόνα Του.
«Kαι ο Kύριος ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο από χώμα τής γης· και εμφύσησε στα ρουθούνια του πνοή ζωής, και έγινε ο άνθρωπος σε ψυχή που ζει» (Γένεση 2:7).
Έπειτα ο Θεός κοίταξε όλα όσα είχε δημιουργήσει:
«Kαι είδε ο Θεός όλα όσα δημιούργησε· και πράγματι, ήσαν πολύ καλά. Kαι έγινε εσπέρα, και έγινε πρωί, ημέρα έκτη» (Γένεση 1:31).
Είχε δημιουργήσει όλα όσα ήταν απαραίτητα για να μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει και να ευημερήσει στη γη.
Ωστόσο, το έργο της Δημιουργίας δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί πλήρως.
Την έβδομη ημέρα ο Θεός καθιέρωσε το Σάββατο. Η τελευταία πράξη της εβδομάδας της Δημιουργίας ήταν να ευλογήσει και να αγιάσει αυτή την ημέρα. Έπειτα αναπαύθηκε.
«Kαι συντελέστηκαν ο ουρανός και η γη, και ολόκληρη η στρατιά τους.
Kαι ο Θεός είχε συντελεσμένα κατά την έβδομη ημέρα τα έργα του, που έκανε· και αναπαύθηκε την έβδομη ημέρα από όλα τα έργα του, που έκανε.
Kαι ο Θεός ευλόγησε την έβδομη ημέρα, και την αγίασε· επειδή, σ’ αυτήν αναπαύθηκε από όλα τα έργα του, που έκτισε και έκανε ο Θεός» (Γένεση 2:1–3).
ΓΙΑΤΙ ΑΝΑΠΑΥΘΗΚΕ Ο ΘΕΟΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ;
Η Αγία Γραφή μάς λέει ότι ο Θεός «αναπαύθηκε» την ημέρα του Σαββάτου. Δεν μας λέει όμως ότι αναπαύθηκε επειδή ήταν κουρασμένος.
Όπως αναφέρει ο Ησαΐας:
«Δεν γνώρισες; Δεν άκoυσες ότι, o αιώνιoς Θεός, o Kύριoς, o Δημιoυργός των άκρων τής γης, δεν ατoνεί, και δεν απoκάμει; H φρόνησή τoυ δεν εξιχνιάζεται» (Ησαΐας 40:28).
Ο Θεός σταμάτησε το δημιουργικό Του έργο για να δει και να χαρεί όσα είχε δημιουργήσει.
Η λέξη «Σάββατο» συνδέεται με την εβραϊκή λέξη shabbat, η οποία σημαίνει «παύω», «σταματώ».
Ακόμη και στη δική μας ανθρώπινη εμπειρία, είναι φυσικό να σταματάμε έπειτα από ένα μεγάλο έργο ή ένα σημαντικό επίτευγμα.
Εμείς, βέβαια, κουραζόμαστε — σε αντίθεση με τον Θεό. Όταν όμως ολοκληρώνουμε κάτι σημαντικό και όμορφο, δεν σταματάμε μόνο επειδή χρειαζόμαστε ξεκούραση. Σταματάμε επίσης για να αναλογιστούμε και να χαρούμε αυτό που ολοκληρώθηκε.
Την ημέρα του Σαββάτου αναπαυόμαστε για να θυμόμαστε και να γιορτάζουμε το δημιουργικό έργο του Θεού: ότι δημιούργησε τον κόσμο και δημιούργησε την ανθρωπότητα για να ζει μέσα σε αυτόν και να τον φροντίζει.
Σταματάμε, παρατηρούμε, μαθαίνουμε περισσότερο για τον Δημιουργό μας και Του εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας.
Όταν ο Θεός αναπαύθηκε την έβδομη ημέρα, μας έδωσε ένα παράδειγμα.
Έδωσε το εβδομαδιαίο Σάββατο ως ημέρα ανάπαυσης και λατρείας για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Το Σάββατο είναι ένα μνημείο της Δημιουργίας — μια ημέρα κατά την οποία θυμόμαστε τη δημιουργική δύναμη του Θεού.
Μόνο Εκείνος είναι άξιος της λατρείας μας.
Η Έλεν Γ. Χουάιτ, μία από τις ιδρυτικές μορφές της Αντβεντιστικής Εκκλησίας, το περιέγραψε ως εξής:
«Επειδή ο Θεός αναπαύθηκε το Σάββατο, “ευλόγησε την έβδομη ημέρα και την αγίασε” — την ξεχώρισε για ιερή χρήση. Την έδωσε στον Αδάμ ως ημέρα ανάπαυσης. Ήταν μνημείο του έργου της Δημιουργίας και, επομένως, σημείο της δύναμης και της αγάπης του Θεού».
Ο ΘΕΟΣ ΘΕΛΕΙ Η ΑΝΑΠΑΥΣΗ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΜΝΗΣΗΣ
Όπως συμβαίνει με ημέρες που έχουν καθιερωθεί για να θυμόμαστε ένα σημαντικό πρόσωπο ή γεγονός, έτσι και το Σάββατο είναι μια ημέρα κατά την οποία μπορούμε να σταματήσουμε και να θυμηθούμε τον Θεό.
Είναι μια ημέρα για να αφήσουμε στην άκρη τη συνηθισμένη εργασία μας, να συλλογιστούμε και να ανανεωθούμε.
Όταν αναπαυόμαστε, αφήνουμε για λίγο στην άκρη τις μέριμνες της καθημερινότητας και μπορούμε να επικεντρωθούμε περισσότερο στη σχέση μας με τον Θεό.
Όπως σε κάθε ουσιαστική σχέση, είναι σημαντικό να περνάμε χρόνο μαζί, να επικοινωνούμε και να γνωρίζουμε βαθύτερα ο ένας τον άλλον.
Η ανάπαυση του Σαββάτου μάς προσφέρει μια ιδιαίτερη ευκαιρία να συνδεθούμε με τον Θεό.
Το να εμπιστευόμαστε στον Θεό και τον χρόνο μας αποτελεί επίσης έκφραση της εξάρτησής μας από Εκείνον για τις ανάγκες μας.
«O δε Θεός μου θα εκπληρώσει κάθε ανάγκη σας, σύμφωνα με τον πλούτο του, με δόξα, διαμέσου τού Iησού Xριστού» (Φιλιππησίους 4:19).
«Tαπεινωθείτε, λοιπόν, κάτω από το πανίσχυρο χέρι τού Θεού, για να σας υψώσει εν καιρώ·
και όλη τη μέριμνά σας ρίξτε την επάνω σ’ αυτόν, επειδή αυτός φροντίζει για σας» (Α΄ Πέτρου 5:6–7).
Η τήρηση του Σαββάτου μάς επιτρέπει επίσης να ξεκουράζουμε το σώμα μας.
Ο Θεός δεν είχε ανάγκη από σωματική ανάπαυση, γνωρίζει όμως ότι εμείς την έχουμε.
Η ξεκούραση και η ανανέωση είναι σημαντικές για τη σωματική και ψυχική μας υγεία.
«Έξι ημέρες θα κάνεις εργασία, την έβδομη ημέρα, όμως, είναι σάββατο ανάπαυσης, άγια συγκέντρωση· δεν θα κάνετε καμία εργασία· είναι σάββατο του Kυρίου σε όλες τις κατοικίες σας» (Λευιτικό 23:3).
«Σε βoσκές χλoερές με ανέπαυσε· σε νερά ανάπαυσης με oδήγησε.
Aνόρθωσε την ψυχή μoυ» (Ψαλμός 23:2–3).
ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΕΡΟΣ ΤΩΝ ΔΕΚΑ ΕΝΤΟΛΩΝ
Ο Θεός έδωσε στον Μωυσή τις Δέκα Εντολές μετά την Έξοδο, όταν οι Ισραηλίτες απελευθερώθηκαν από τη δουλεία στην Αίγυπτο.
Κατά την πορεία τους στην έρημο, ο Θεός έγραψε τις Δέκα Εντολές σε πέτρινες πλάκες με το ίδιο Του το δάχτυλο.
Η τέταρτη εντολή υπενθύμιζε στον λαό ότι έπρεπε να διατηρεί άγια την ημέρα του Σαββάτου.
Οι Δέκα Εντολές καταγράφονται στην Έξοδο 20 και επαναλαμβάνονται στο Δευτερονόμιο 5.
Ο Θεός δεν μας έδωσε αυτές τις εντολές επειδή ήθελε απλώς να μας επιβάλει ένα σύνολο δύσκολων κανόνων.
Μας έδωσε τις Δέκα Εντολές για το καλό μας, ώστε να μπορούμε να ζούμε με ειρήνη και να καλλιεργούμε υγιείς και ουσιαστικές σχέσεις τόσο μεταξύ μας όσο και μαζί Του.
Το Σάββατο δημιουργήθηκε για τον άνθρωπο και για το καλό του.
Ο Θεός θέλει να βιώνουμε ευγνωμοσύνη και χαρά την ημέρα του Σαββάτου. Η τήρησή του μπορεί να γίνει κάτι που περιμένουμε με χαρά κάθε εβδομάδα.
«Eπειδή, αυτή είναι η αγάπη τού Θεού, στο να τηρούμε τις εντολές του· και οι εντολές του δεν είναι βαριές» (Α΄ Ιωάννη 5:3).
Ο Θεός θέλησε να μας δείξει πόσο σημαντικό είναι το Σάββατο και πόσο πολύτιμο μπορεί να είναι για τη δική μας ευημερία.
Μία ημέρα την εβδομάδα μπορούμε να αφήνουμε στην άκρη τη συνηθισμένη εργασία και τις κοσμικές ασχολίες, ώστε να επικεντρωνόμαστε στον Δημιουργό και στον κόσμο που δημιούργησε για εμάς.
Η Αγία Γραφή μάς δείχνει ότι το Σάββατο δεν είναι απλώς μια οποιαδήποτε ημέρα ξεκούρασης.
Καλούμαστε να αφήνουμε στην άκρη τις συνηθισμένες επιδιώξεις και τα προσωπικά μας συμφέροντα και να στρεφόμαστε στη χαρά που βρίσκουμε στον Θεό και σε όσα Εκείνος δημιούργησε.
«Aν απoστρέψεις τo πόδι σoυ από τo σάββατo, από τo να κάνεις τα θελήματά σoυ μέσα στην άγια ημέρα μoυ, και oνoμάζεις τo σάββατo απόλαυση, άγια ημέρα τoύ Kυρίoυ, αξιoτίμητη, και τo τιμάς, χωρίς να ακολουθείς τούς δρόμους σου ούτε να βρίσκεις σ’ αυτό τo θέλημά σoυ oύτε να μιλάς τα δικά σoυ λόγια,
τότε, θα εντρυφάς στoν Kύριo· και εγώ θα σε κάνω να ιππεύσεις επάνω στoυς ψηλoύς τόπoυς τής γης, και θα σε θρέψω με την κληρoνoμιά τoύ πατέρα σoυ Iακώβ· επειδή, τo στόμα τoύ Kυρίoυ μίλησε» (Ησαΐας 58:13–14).
ΠΟΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ;
Αν ακολουθήσουμε όσα αναφέρει επανειλημμένα η Αγία Γραφή, το Σάββατο είναι η έβδομη ημέρα της εβδομάδας.
Η αρχή του βρίσκεται στη Γένεση 2, όταν ο Θεός αγίασε την έβδομη ημέρα αφού ολοκλήρωσε τη Δημιουργία.
Αργότερα, στην Έξοδο 16, πριν ακόμη δοθούν γραπτώς οι Δέκα Εντολές στο Σινά, ο Θεός επιβεβαίωσε ποια ημέρα ήταν το Σάββατο.
Όταν οι Ισραηλίτες συγκέντρωναν τροφή, ο Θεός τούς είπε:
«έξι ημέρες θα το μαζεύετε· κατά την έβδομη ημέρα, όμως, κατά το σάββατο, κατά την ημέρα αυτή δεν θα βρίσκεται» (Έξοδος 16:26).
Όταν η Αγία Γραφή αναφέρεται στο εβδομαδιαίο Σάββατο, το προσδιορίζει ως την έβδομη ημέρα. Πουθενά στη Γραφή δεν δίνεται εντολή για αλλαγή της ημέρας του Σαββάτου.
Πολλές χριστιανικές ομολογίες έχουν καθιερώσει την Κυριακή ως την κύρια ημέρα εκκλησιαστικής λατρείας, συνδέοντάς την με την ανάσταση του Χριστού.
Ωστόσο, η Αγία Γραφή δεν περιέχει εντολή που να μεταφέρει την αγιότητα του έβδομου ημερήσιου Σαββάτου στην πρώτη ημέρα της εβδομάδας.
Η τήρηση του Σαββάτου είναι η τέταρτη εντολή του ηθικού Νόμου του Θεού.
Οι Αντβεντιστές συνδέουν επίσης το ζήτημα της αλλαγής των καθορισμένων χρόνων και του Νόμου με την προφητεία του Δανιήλ:
«Kαι θα μιλήσει λόγια ενάντια στον Ύψιστο, και θα κατατρέχει τούς αγίους τού Yψίστου, και θα διανοηθεί να μεταβάλλει καιρούς και νόμους· και θα δοθούν στο χέρι του μέχρι καιρόν και καιρούς, και μισόν καιρό» (Δανιήλ 7:25).
Όταν ο Ιησούς έζησε στη γη, τηρούσε το Σάββατο της έβδομης ημέρας.
Στους αιώνες που ακολούθησαν τον θάνατο και την ανάστασή Του, η Κυριακή απέκτησε σταδιακά σημαντική θέση ως ημέρα λατρείας σε μεγάλο μέρος του Χριστιανισμού.
Το 321 μ.Χ. ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος εξέδωσε νομοθεσία που καθιέρωνε την Κυριακή ως ημέρα ανάπαυσης σε μεγάλο μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Στο πλαίσιο της Αντβεντιστικής κατανόησης της προφητείας, τα λόγια του Δανιήλ δείχνουν προς μια δύναμη που θα επιχειρούσε να μεταβάλει όσα είχε καθορίσει ο Θεός.
Ο Νόμος του Θεού, όμως, είναι αιώνιος και το Σάββατο δόθηκε για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Ο Ιησούς είπε:
«Tο σάββατο έγινε για τον άνθρωπο, όχι ο άνθρωπος για το σάββατο» (Μάρκος 2:27).
Ο καθένας μπορεί να βιώσει το Σάββατο αφήνοντας στην άκρη τη συνηθισμένη εργασία και στρέφοντας την προσοχή του στον Θεό.
Γι’ αυτό αποτελεί επίσης κατάλληλο χρόνο για κοινή λατρεία.
Βλέπουμε στην Αγία Γραφή ότι ο Ιησούς συνήθιζε να πηγαίνει στη συναγωγή το Σάββατο.
«Kαι ήρθε στη Nαζαρέτ, όπου είχε ανατραφεί· και, κατά τη συνήθειά του, μπήκε μέσα στη συναγωγή κατά την ημέρα τού σαββάτου, και σηκώθηκε να διαβάσει» (Λουκάς 4:16).
«Kαι όταν ήρθε το σάββατο, άρχισε να διδάσκει στη συναγωγή· και πολλοί, ακούγοντας, εκπλήττονταν…» (Μάρκος 6:2).
Σύμφωνα με την Αγία Γραφή, λοιπόν, το Σάββατο είναι η έβδομη ημέρα της εβδομάδας.
Μπορούμε να ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Ιησού αφήνοντας στην άκρη τις συνηθισμένες καθημερινές μας εργασίες και αφιερώνοντας αυτόν τον χρόνο στον Θεό, στη λατρεία και στη Δημιουργία Του.
ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΑΙ Η ΑΝΤΒΕΝΤΙΣΤΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Κατά τον 19ο αιώνα αναπτύχθηκε στη Βόρεια Αμερική ένα έντονο θρησκευτικό ενδιαφέρον μεταξύ Προτεσταντών Χριστιανών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κήρυκες από διαφορετικές προτεσταντικές παραδόσεις διακήρυτταν την επικείμενη επιστροφή του Ιησού και το μήνυμα εξαπλώθηκε γρήγορα σε πολλές κοινότητες.
Πολλοί από αυτούς τους Χριστιανούς περίμεναν την επιστροφή του Ιησού το 1844. Όταν αυτό δεν συνέβη, βίωσαν βαθιά απογοήτευση.
Η εμπειρία αυτή οδήγησε αρκετούς από αυτούς σε ακόμη βαθύτερη μελέτη της Αγίας Γραφής, αναζητώντας απαντήσεις και εξετάζοντας προσωπικά τις βιβλικές διδασκαλίες.
Μέσα από αυτή τη μελέτη, οι πιστοί του Αντβεντιστικού Κινήματος αναγνώρισαν τη σημασία που δίνει η Αγία Γραφή στο Σάββατο της έβδομης ημέρας.
Επιθυμούσαν να τηρούν όλες τις εντολές του Θεού και αποφάσισαν να αρχίσουν να τηρούν το βιβλικό Σάββατο, παρόλο που οι περισσότερες χριστιανικές εκκλησίες της εποχής τους λάτρευαν την Κυριακή.
Η τήρηση της τέταρτης εντολής έγινε έτσι ένα από τα χαρακτηριστικά της λατρείας τους.
Η ονομασία «Εκκλησία των Αντβεντιστών της Εβδόμης Ημέρας» επιλέχθηκε για να εκφράζει δύο βασικές βιβλικές πεποιθήσεις: την τήρηση της έβδομης ημέρας ως Σαββάτου και την πίστη στην κυριολεκτική Δευτέρα Παρουσία του Ιησού Χριστού.
Ως άνθρωποι που τηρούμε το Σάββατο σήμερα, μπορούμε να αξιοποιούμε αυτή την ιερή ημέρα ανάπαυσης κάθε εβδομάδα μαζί με την οικογένεια, τους φίλους και τους άλλους πιστούς:
Λατρεύοντας τον Θεό μαζί με την Εκκλησία.
Ανανεώνοντας την ψυχή μας μέσα από ήσυχη περισυλλογή.
Απολαμβάνοντας την αναζωογόνηση που προσφέρει ο χρόνος στη φύση.
Εμβαθύνοντας τη σχέση μας με τον Χριστό μέσα από τη μελέτη της Αγίας Γραφής.
Ενισχύοντας τις σχέσεις μας μέσα από τον χρόνο που περνάμε με την οικογένεια και τους φίλους.
Προσφέροντας στο κουρασμένο σώμα μας την ανάπαυση που χρειάζεται.
Το Σάββατο αποτελεί πολύτιμο δώρο για τους Αντβεντιστές Χριστιανούς σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι Αντβεντιστές πιστεύουν ότι το Σάββατο είναι ευλογία για κάθε άνθρωπο που δημιούργησε ο Θεός και μας υπενθυμίζει ότι όλοι έχουμε έναν παντοδύναμο Δημιουργό και έναν γεμάτο αγάπη Σωτήρα.